Basisinkomen

Op 2 september houd de PVDA in Zwolle een ledenavond met een gesprek over basisinkomen.

Het basisinkomen is een concept waar ik fel voorstander van ben, maar voor ik de voors en tegens tegenover elkaar ga stellen hier is wat basis informatie.

Een basisinkomen is in de kern een bedrag dat elke burger van de staat zou krijgen waarmee de meest elimentaire basisbehoeftes wordt voldaan. Dit bedrag zou in geen enkele mate afhangen van arbeid, arbeidsgeschiktheid, kapitaal of de meeste andere factoren. Voor echt als basisinkomen te worden gezien moet het gaan om een algemene voorziening.

Dit inkomen zou ter vervanging komen van het kluwen aan mogelijke uitkeringen van vandaag, bovendien zouden alle controles op werklozen op de schop kunnen.

In de theorie van de voorstanders, zouden de volgende dingen gebeuren:

  • met de stabiliteit en zekerheid die een basisinkomen geeft, zal de stress van veel mensen enorm afnemen.
  • met een basisinkomen in de zak, is de drempel om werk te vinden waar je jezelf kan ontplooien weer een heel stuk lager, evenals de drempel om voor jezelf te beginnen
  • doordat je over een basisinkomen niet hoeft in te leveren voor betaald werk, kunnen lonen omlaag zonder inkomstenverlies.
  • Financieel gerelateerde depressies nemen enorm af
  • Kostenbesparing op het ambtelijk apparaat
  • Werk dat niemand voor het aangeboden loon wilt doen, wordt geautomatiseerd
  • Deeltijdwerk (i.e. meer werkende mensen per baan) wordt eindelijk echt aantrekkelijk.

Maar tot dusver het goede nieuws, volgens sceptici komt er simpel gezegd het volgende stappenplan

  1. iedereen krijgt gratis geld
  2. een groot deel van de bevolking is liever lui dan moe, en gaat niet meer aan het werk
  3. de inkomstenbelasting op het nog werkende deel gaat drastisch omhoog
  4. totale economische ramp.

Er zijn een aantal details die bijzonder belangrijk zijn, maar ook moeilijk om mensen op één lijn over te krijgen. Bijvoorbeeld de hoogte van een dergelijk inkomen, of dit inkomen ook aan immigranten (en zo ja onder welke voorwaarden) wordt verstrekt en wat te doen met kinderen. Maar de echte kernzaak, waar alles om draait is de vraag: hoe reageert men met dit inkomen?

Blijft men lekker thuis of in een moestuintje werken terwijl het geld vanzelf binnenstroomt? Of gaan zij die hun baan opzeggen hun nieuwe vrijheid toepassen door een nieuwe carrière te starten? Een studie of een nieuw bedrijf, of anders mantelzorg of vrijwilligerswerk (participatiesamenleving! Ik vroeg me al af waar die bleef).  Hoe iemand het antwoord op deze vraag inschat zegt veel over het wereldbeeld van diegene, maar uiteindelijk weten we het eigenlijk niet.

Om daar achter te komen zijn er een aantal experimenten gaande in de wereld. Waaronder in ons eigen Utrecht.

Persoonlijk zou ik een onvoorwaardelijk basisinkomen voor de gehele Europeese Unie zien als een ultiem bewijs van het bestaansrecht voor de E.U., een schijnend voorbeeld van hoe je de samenleving in de 21ste eeuw anders moet bekijken en van de toepassing van de idealen waar we al zolang onze mond vol van hebben.

Tuurlijk, het is risicovol, en verandert de relatie tussen individu, samenleving en overheid, maar dat gold toentertijd ook voor :Algemeen stemrecht, minimumloon en vrijheid van meningsuiting. De toekomst is de enige die weet of dit concept ooit als vanzelfsprekend wordt beschouwd, of als naïeve idealistenpraat.

Hier een aantal links over experimenten rond basisinkomen.

1: Utrecht http://www.nu.nl/utrecht/4069544/utrecht-start-experiment-met-basisinkomen.html

2: Manitoba, Canada  http://public.econ.duke.edu/~erw/197/forget-cea%20%282%29.pdf

3 Nambia  http://www.bignam.org/BIG_pilot.html

4 Groningen  http://www.dvhn.nl/nieuws/groningen/plan-voor-experiment-basisinkomen-groningen-11575393.html

Advertenties

2 gedachtes over “Basisinkomen

  1. He Maarten,

    Een mooi stuk over de voor en nadelen. Maar wat mij het meeste tegenstaat op alle huidige plannen voor een basisinkomen, wie is er bij gebaad.
    De luilak op de hoek die altijd al droomde van een levenlang achteruit hangen zal niet in de benen komen. Dat is de aard van het beestje.
    Maar actieve mensen zullen toch een regulier loon gaan verdienen en moet van dit loon dan een extra deel worden betaald aan belastingen? En dus het werken voor het restloon wordt weer minder aantrekkelijk, dus minder motivatie met het uitblijven van werken tot gevolg. Het, zoals dat wordt genoemd, wat mijn buurman niet moet moet ik ook niet.

    Natuurlijk is het voor een kleine groep in stand te houden maar op lange termijn?
    Vraagstukken die eerst zullen worden moeten beantwoord.
    En het basisinkomen zou dit dan ook gelden voor studenten want dan is het natuurlijk lang niet zo erg om een “studielening” af te sluiten. Al zouden dan zelfs minder studenten gaan lenen.

    Om dit experiment met goed gevolg af te kunnen sluiten moet er worden gekeken naar meerdere factoren en actoren. Hoe gedragen mensen in de omgeving zich, doen zij wel of niet mee aan het experiment.

    Om het duidelijk te maken, ik ben niet tegen een basisinkomen maar wel tegen de onuitgewerkte ideeën waar een aantal partijen nu mee lopen.

    Groet
    Karl

    Like

  2. Hey Karl! Hiervoor worden er nu dus experimenten uitgevoerd. Om erachter te komen hoe verschillende groepen mensen in de praktijk reageren. Het is lastig concrete plannen te presenteren als er nog geen relevante data is

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s